علم     طبيعت     زندگی

باقلا با نام علمي Vicia faba گياهي از خانواده بقولات مي‌باشد. گياهي است علفي و يکساله که ارتفاع آن تا 80 سانتيمتر مي‌رسد. برگهاي آن متناوب و مرکب است که داراي برگچه‌هايي به شکل تخم مرغ مي‌باشد. گلهاي باقلا درشت و سفيد که داراي لکه‌هاي سياه و يا بنفش است. ميوه آن که همان باقلا است داراي غلافي پوشيده از کرک به طول تقريبا 12 سانتيمتر است. در هر غلاف تعدادي دانه قرار دارد. گل و شاخه گلدار ، ميوه و تخم باقلا مصارف طبي دارند. باقلا داراي ماده‌اي به نام فيتين Phytine مي‌باشد که بسيار مغذي است و تقويت کننده بدن است. اين ماده کلسيم بدن را تامين مي‌کند. باقلا غذاي خوبي است براي دوران نقاهت.

باقلاي تازه و لطيف اگر پوست کنده شود و با نمک خورده شود و خوب جويده شود پيش غذاي مطبوعي است. باقلاي خشک خيلي مقوي است و سرشار از آهن و آهک مي باشد، گرچه ويتامين ث آن کم شده است ولي اگر چند برگ آويشن در آن بيندازند طعم مطبوعي پيدا خواهد کرد. جوشانده گل باقلا به مقدار 30 تا 60 گرم براي يک ليتر آن نوشابه مدري است که اگر در فواصل غذا يک فنجان آن مصرف شود براي رماتيسم ، نقرس و درد مفاصل بسيار مفيد است. جوشانده برگهاي باقلا براي رفع ورم سر انگشتهاي دست که به اصطلاح مي گويند گوشه کرده است بسيار مفيد است و در اين مورد بايد يک مشت گل باقلا را در يک ليتر آب به مدت نيم ساعت جوشانيد و انگشت مريض را در آب جوشيده آن که گرم و داغ است فرو برد و مدتي نگه داشت.

خواص داروئي

مضرات

باقلا در بعضي از اشخاص توليد نفخ و سنگيني سر و معده مي‌کند. براي جلوگيري از اين عوارض بايد ابتدا باقلا را پوست کنده و بجوشانيد و آب آنرا دور بريزيد. سپس بان مقدري آب اضافه کرده و بعد از پختن با روغن بادام و ادويه گرم مانند دارچين و فلفل بخوريد. مصرف باقلاي تازه ممکن است توليد مسموميت و حساسيت شديد بکند که گاهي موجب مرگ مي‌شود بنابراين بايد در خوردن باقلاي تازه و خام احتياط کنيد.

علت بيماري فاويسم

در فاويسم گلبولهاي قرمز خون 24 تا 48 ساعت بعد از خوردن باقلا شروع به تخريب شدن نموده و هموگلوبين خود را به گردش خون آزاد مي‌کنند. در نتيجه زردي و گاهي نارسايي کليوي ممکن است ايجاد شود. اين علايم داراي يک پايه ژنتيکي هستند: کمبود گلوکز 6 - فسفات دهيدروژناز که حدود 400 ميليون نفر به آن مبتلا هستند. اين آنزيم اولين واکنش مسير پنتوز فسفات را کاتاليز مي‌کند که توليد NADPH مي‌کند. اين ماده احيا کننده در بسياري از مسيرهاي بيوسنتتيک ضروري بوده و همچنين سبب حفاظت سلول در برابر آسيب اکسيداتيو پراکسيد هيدروژن و راديکالهاي آزاد سوپراکسيد مي‌شود.در مبتلايان به کمبود گلوکز 6 - فسفات دهيدروژناز ، توليد NADPH کاهش يافته و سم‌زدايي پراکسيد هيدروژن متوقف مي‌شود. در اين حالت آسيب سلولي به صورت پراکسيداسيون ليپيدي و شکسته شدن غشاي گلبولهاي قرمز و اکسيداسيون پروتئين و DNA رخ مي‌دهد. فيثاغورث ، فيلسوف و رياضيدان يوناني ، پيروان خود را از مصرف باقلاي فاوا منع کرد که احتمالا علت آن ايجاد بيماري فاويسم در تعداد زيادي از مردم بوده است که در مواردي مي‌توانست کشنده باشد.

منبع :سايت رشد